Adobe CS2 sürümüyle birlikte paket içinde yer alan diğer yazılımların yeni sürümleri özel satış kampanyalarıyla ülkemizde yeni kullanıcılarla tanışıyor. Illustrator masaüstü yayıncılık ile uğraşanların tanıdığı bir yazılım. Ülkemizde Aldus FreeHandden bu güne Macromedia FreeHand sektöre hâkim olmuştur. Corel firması Mac kullanıcıları için Corel Drawın Mac sürümünü çıkarmış yine FreeHandin hâkimiyeti sebebiyle Türkiyede tutulmamıştır. Dünyaya baktığımızda durum farklıdır. Illustratorın tartışmasız liderliği devam ediyor. Özellikle, PC platformuna hâkim olan Corel firması ile birlikte FreeHand kullanılıyordu.

Adobeun Macromedia evliliğinden sonra Adobe ürünlerine ciddi bir ilgi, talep oluştu. Macromedia Stüdio 8 paketiyle web odaklı yazılımların yeni sürümlerini duyurmasına rağmen FreeHand cephesinde herhangi bir yenilik olmaması kullanıcıları farklı düşüncelere yönelti. FreeHand programının kullanıcıları çıldırtan hataları, baskıda direkt kullanılamayan efektleri, (bevel, gölge, extrude) vb. sebeblerle sıkıntılar yaşanıyor. Özellikle yurtdışı ile çalışan firmaların, dışarıdan gelen orijinallerin önemli bir çoğunluğunu Illustrator, ikinci planda Quark ve PDF oluşturmakta. Yurtdışından gelen bu belgeler üzerinde çalışmak için baskı öncesi departmanlar belgeleri FeeHande dönüştürdükten sonra çalışmalarını yapıyorlardı. Birçok teknik sistem Illustrator dosya formatına uyumlu olmasına rağmen, teknik ekibin Illustrator kullanamaması, bilmemesi kendi içinde yeni anlayışların, çalışma tekniklerin oluşmasına neden oldu. Masaüstü Yayıncılık sektöründe çalışan arkadaşlarımızın, meslektaşlarımızın yeni yazılım öğrenmeye karşı çok istekli olmadıklarını görüyoruz. Ne yazık ki 2-3 yıl içinde Illustrator ülkemizde oldukça yaygınlaşacak.

Bu yazımda Illustratorı incelemeye çalışacağım. Illustrator oldukça geniş ve etkili özelliklere sahip bir yazılım. Bu inceleme devam yazılarımız için bir başlangıç, giriş özelilği taşımaktadır.

Illustratorı incelerken çok keyif aldım. Photoshop programından sonra bir yazılımı kullanırken bu kadar keyif alacağımı düşünmemiştim. Sizlerinde zamanla FreeHandden kalma ön yargılarınızı, çalışma alışkanlıklarınızı değiştirdikçe Illustratoru çok seveceksiniz. Illustrator alanında başarısını ispatlamış, dünya standartı olmuş başarılı bir yazılım. FreeHand kullanırken alıştığımız bazı pratik kullanımları Illustratorda bulamayabiliriz. Bunun dışında o kadar çok güzel özellik, edit edilebilen vektörel efektler, başarılı 3D ve kaplamalar, hayranlık bırakan symbol ve sprayer özellikleri sayesinde çalışmalarınız daha zengin görünecek. Illustrator kullanırken zaman zaman Photoshop kullandığınızı düşünebilirsiniz.

Adobe arayüz yapısında olabildiğince benzer ve ortak bir mimari kurmaya çalışmış. Illustrator öğrenmenin, var olan bilginizi geliştirmenin en iyi yollarından biri, çalışma hayatınızda programı kullanarak iş üretmek, tasarım çalışmalarınızı Illustrator kullanarak yapmanızdır.



Yeni Belge Oluşturma
Illustratorda çalışma öncesi sayfa ölçülerinizi, ölçü birimini ve renk modunu belirtmeniz gerekiyor. Quark, Photoshopa benzer bir yapıyı andırıyor. FreeHand kullanıcılarının alışık olmadığı ilk karşılaşma sahnesi burası. Bu yazımda Illustratoru incelerken FreeHand üzerinden örnekler vererek kullanıcıların program karşılaştırmasını yaparak farklılıkları daha net algılamasını düşündüm. Programları mantığıyla kullanan, ezberci yaklaşmayan kullanıcılar FreeHand ve Photoshop bilgilerini bir araya getirip Illustratoru daha kolay çözebilirler. Çünkü vektörel tabanlı bir programda şu şu olmalı, menü isimlerinden, komutlardan neyin ne işe yarayacağı tahmin edilebilir.

Doküman sayfa ölçülerini girdikten sonra, çalışmanın ilerleyen safhalarında sayfa ölçüsünü değiştirmek istediğinizde File menüsünden Document Setup seçeneğinden gerekli değişiklikleri yapabilirsiniz.

Control Paneli
CS2 sürümüyle birlikte pratik özelliklerden biri Control Paneli. Control Paneli Photoshopta olduğu gibi, seçili nesne türüne göre özelleşen seçenekler sayesinde, hızlı, pratik kullanımı destekleyen interaktif bir palet. Örnek ekran fotoğrafında bir metin seçili olduğunda, Control Panelinde yazı rengi, font, punto, hizama vb. özellikler aktif olduğunu görüyorsunuz. Control Panelinin dışında arayüzde farklılık görünmüyor. Arayüzün özelliştirilmesi konusunda yine Photoshopta olduğu gibi arayüzün kişiye özgü kayıt seçeneği Save Workspace eklenmiş. Böylelikle yaptığınız çalışma türüne göre arayüz paletlerini çok daha hızlı ve işlevli bir şekilde düzenleyebilirsiniz.

Dosya Alışverişi
Masaüstü Yayıncılık sektöründe çalışan birçok kullanıcı, farklı programlar arasında dosya alışverişinde kullanmak üzere x*.ai (Adobe Illustrator) dosya seçeneğini seçiyor. Auto Cad, 3D Max gibi farklı alanlarda çalışan yazılımlara bir şey göndermek, Auto Cad içinden çizimleri almak için *.ai dosya seçeneğini kullanabilirsiniz. Sorunsuz PDF üretmesi, yerleşik PDF motoruyla baskı için sorunsuz ve kolay PDFler üreterek başarılı bir takım arkadaşı olduğunu gösteriyor.

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Özelleştiriler Komutlar
Kılavye kestirmelerini tercihleriniz doğrultusunda rahatlıkla değiştirebilirsiniz. Edit menüsü altında bulunan Keyboard Shortcuts komutuyla açılan pencereden gerekli değişiklikleri yapabilirsiniz. Değiştirmek istediğiniz kısayol komutunun üzerine gelip tıkladıktan sonra istediğiniz tuş kombinasyonunu tıklayın.

Trace
Bir zamanlar Strime Line isminde bir program vardı. Bitmap tabanlı fotoğraşarı vektörel bir yapıya dönüştürüyordu. Illustrator CS2 içinde bu programın yaptığını daha iyi yapan bir özellik eklenmiş. Trace ismindeki bu işlemin sonuçlarını görmeniz adına bir örnek çalışma yaptım. Default ayarları kullanarak, import ettiğim yüksek çözünürlükteki fotoğraf seçili iken Trace işlemini uyguladım. Trace menüsünde default seçeneklerini kullanabileceğiniz gibi Tracing Options komutuyla özelleştirebileceğiniz ayarlara ulaşabilirsiniz. Tracing Options penceresinin Preview seçeneğinden yaptığınız değişikliklerin seçili olan fotoğrafa uygulanmasını görüp, sizi tatmin eden sonuca ulaştığınızda seçenekleri onaylayarak çalışmaya geri dönebilirsiniz.

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Envelope Distort Hayatın büyük kolaylıklarından biri. FreeHand programından terim ve işlev olarak tanıdığınız, Photoshoptan yazıya uygulanan Warp komutlarıyla nefes aldığınız Illustrator Distort komutlarından Envelope harika bir işlevle karşınızda. Sadece bir text belgesini değil, gruplanmış, seçilmiş birden fazla nesneyi bükme, perspektif, dalga vb. warp etkileriyle mükemmel bir şekilde sonuçlandırıyor. Çalışma sayfanızdaki, distort uygulamak istediğiniz nesneyi seçin ve Object menüsünden Envelope Distort sekmesindeki Make With Warp seçeneğine tıklayın. Photoshop içinde metin belgelerine daha önce Warp uyguladıysanız buradaki çalışma anlayışı da aynıdır. Örnek çalışmada, Illustrator içinde gelen, farklı sanatçılar tarafından yapılmış, karmaşık bir uygulamayı seçtim. Bu kadar karmaşık bir uygulamayı bile başarılı ve hızlı bir şekilde sonuçlandırdı.

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Make With Mesh
Aynı sekmede bulunan Mesh seçeneği ise, warp etkisini manuel olarak, istediğiniz biçimde şekillendirmeniz için ızgara sisteminde çalışıyor. Distort seçeneklerinden Make With Mesh komutunu uyguladıktan sonra küçük Mesh penceresi ekrana gelir. Yatay ve dikey iki seçeneği bulunan pencerede seçeneklere rakam girerek yatayda ve dikeyde istediğiniz ızgara sayılarını girebilirsiniz. Çalışmanız sırasında ızgaraların sayısıyla oynamak istediğinizde mesh işlemini silebilir, Illustrator toolboxında bulunan mesh aracıyla aralara yeni meshler ekleyebilirsiniz.

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Gradient Mesh Illüstrasyon yapmanın dayanılmaz hazzını Gradient Mesh ile yaşayabilirsiniz. Kullanımı kolay ama sonuca ulaşmak gerçekten yetenek gerektirdiğine inandığım Illustrator programının en önemli özelliklerinden biri bu. Örnek ekran fotoğrafında yapılan çalışmanın çizgisel biçimini de görüyorsunuz. Gradient Mesh ile çalışırken tel kafesleri istediğiniz noktada artırabilir, istediğiniz renk tonunu ve geçişleri sağlayabilirsiniz. Önümüzdeki günlerde tüm detaylarıyla işlenecek konulardan biri Gradient Mesh olacak.

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Symbol Sprayer Illustratorun harika özelliklerinden biri Symbol Sprayer. Symbol kütüphanesini kullanarak, sprey biçiminde püskürterek istediğiniz alanda kullanabilirsiniz. Çalışma sırasında püskürtme işlemini yaparken istediğiniz noktalara symbolleri dağıtamazsanız telaşe etmeyin, Symbol Sprayer Tool araçlarıyla istediğiniz gibi düzenleyip, uygulamaların esnekliğine hayran kalacaksınız. Bir noktaya uyguladığınız symbollere tekrar geri dönüp, yeni symboller eklemek istediğinizde sadece seçmeniz ve spray araçlarıyla gerekli müdahaleleri yapmanız yeterli. Burada altını çizerek belirtmek istediğim önemli bir püf nokta var. Spray araçlarıyla karışık bir şekilde bir alan içinde olan symboller üzerinde değişiklik yapmak istediğinizde (büyütme, dağıtma, döndürme, küçültme) ilk önce Symbol araç paletinden üzerinde değişiklik yapmak istediğiniz symbolü seçmeniz gerekiyor. Araç paletinden ilgili symbolü seçtikten sonra Sprey araçlarıyla gerekli değişiklikleri yapabilirsiniz. Örnek ekran fotoğrafında, bir alan uygulanmış karışık symbolleri görüyorsunuz. Güllere dikkat ederseniz farklı boyutlarda. Bu uygulamayı Symbol Sizer Toolu seçip fareyi bir symbol üzerine getirip tıkladıktan sonra, parmağımı kaldırmadan fareyi kaydırarak büyütme ya da küçültme işlemini gerçekleştirdim.

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Appearance paleti
Seçili olan nesnenin dolgu türü, boyama özellikleri, çizgi özelliklerini kontrol eden, oldukça işlevli bir araç paleti. Appearance paleti ve Transcparencey paletiyle ortak yaptığım örnek çalışmada, FreeHand üzerinde uygulaması zor olan bir tekniği çok hızlı ve basit bir şekilde uyguladım. lk olarak küreye özel bir Pantone renk uyguladım. Daha sonra Appearance options sekmesinden Add New Fill komutunu uyguladım. Kürenin rengi siyaha döndü. Transparency araç paletini açarak harmanlama kiplerinden Multiplyi seçtim, opacity değerini de 56ya düşürdüm. Sonuç göründüğü gibi. Bu çalışma renk ayrıma girdiğinde siyah ile Pantone renk ayrı ayrı çıkacak. Trigromi bir rengi, ekstra bir renk ile bu şekilde kullanmak birçok çalışmada büyük kolaylık olacaktır. Özellikle ekstra renklerle çalışan tekstil, ambalaj sektörü için daha da önemli bu.

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Saydamlık ve Harmanlama Kipleri
Adobe Illustratorun saydamlık kontrolü ve bununla ilgili olarak PDF üretiminde hiçbir problem olmuyor. Sadece ofset baskı çalışmalarında kullanılmak üzere üretilen, CTPde basılacak çalışmaların PDFlerini üretirken ilk çalışmalarınızda bir deneme mutlaka yapın. Yukarıda gördüğünüz satranç taşları ve arka plandaki yeşil degrade Photoshop programında hazırlandı. Dosyayı *.psd dosya formatında kaydettim. Illustrator üzerinden açıp, bu dosyayı import ettiktensonra arka plana bir daire ve yazı yerleştirdim. Çalışmayı PDF formatında kaydettim. Acrobat programından bu belgeyi açıp kontrol ettim. Saydamlık oldukça başarılı bir şekilde gerçekleşti.

Saydamlık sadece bununla sınırlı değil. Photoshop programından aşina olduğunuz Opacity ve harmanlama kipleri Illustrator içinde bulunmakta. Çaybardağının bulunduğu örnekte, çaybardağı görseli seçili iken Transparency paletini kullanarak opacity değerini 100 bırakarak harmanlama kipi Multiply yaptım. Bu gibi özellik ve etkilerle Illustratorda çalışmalar çok daha eğlenceli ve etkili.

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap


Colors
Illustratorun Filter / Colors sekmesinde bulunan renk ile ilgili araçların bir kısmı oldukça dikkat çekici. Buradaki renk araçlarından Adjust Colorsı incelemek istiyorum. Adjust Colorsı kullanırken Photoshop programında Selective Colors paletini kullandığımı düşündüm. Çalışma mantığı ve görünümü Selective Colora oldukça benzeyen Adjust Colors yardımıyla çalışmanızda seçili olan nesne içinde bazı renkleri azaltabilir, istediğinizi artırabilirsiniz. Adjust Colors Photoshop programındaki Selective Color kadar işlevli ve her rengin içine tek tek müdahale edemesede vektörel bir programın penceresinden bakarsak oldukça işlevsel. Çalışmanız sırasındasadece bir alanda renk değişikliği yapmak istediğinizde Adjust Colorsa ihtiyaç duymayabilirsiniz ama örnek resimde gördüğünüz gibi, karışık bir illüstrasyonda genel renk hâkimiyetinde bir ton üzerinde oynamak istediğinizde Adjust Colors çözümlerden biri olabilir.

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap


Maskeleme İşlemleri
Photoshop programında alışık olduğumuz Layer Mask işlemlerine benzer, maskeleme yöntemleri Illustratorun gücünü artırıyor. Çalışmalarınızda maskeleri ne kadar iyi kullanırsanız kısa zamanda etkili sonuçlara ulaşabilir temiz işler çıkartabilirsiniz. FreeHand MX içinde yer alan Maskeleme işlemleri de oldukça iyi ve güzel sonuçlar veriyordu. Yalnız ülkemizde bu maskeleme işlemlerini direkt baskı amaçlı kullanamıyorduk. Kullanılmayan özelliklerin Masaüstü Yayıncılıkta hiçbir anlamı yoktur. Clipping Mask
Maskaleme uygulamalarımızdan ilki, Clipping Mask. Çalşıma sonucu, FreeHand MX programında Paste Inside işlemine çok benziyor. Bu uygulama için maskelemek istediğiniz görsel ile, maske görevini üstlenecek uçları kapalı bir nesne konumunda üst üste ve her ikisi de seçili olduktan sonra Clipping Mask / Make komutunu uygulamanız yeterli.

Clipping komutunun uygulanmış görünümünü örnek çalışmada görüyorsunuz. Bu biçimde görsellerinizi maskeledikten sonra Layer paletinde özel bir set oluşur. Illustrator Layer paleti oldukça önemli olduğundan Layerları burada tam olarak incelemeyeceğiz. Clipping Mask biçimde maskelenmiş görsel ile maske üzerinde değişiklik yapmak için maskeyi bozmanıza gerek yok. Burada, Photoshopun Layer Mask tekniğinde uygulama biçimi devreye giriyor. Örnek ekran fotoğrafında gördüğünüz gibi Group isimli maskelenmiş Layer Set altında Maske ve görsel iki ayrı layer olarak duruyor. Layer paletinin sağ tarafında mavi küçük karecikleri görüyorsunuz. Çalışma alanında hangi nesne seçili, aktif durumda ise, o nesnenin bulunduğu Layerda bu karecikler görünür. Seçili aktif nesnenin bulunduğu Layerı gösterir. Çalışma alanında hiçbir nesne seçili olmadığı zaman, Layer paletinden seçmek istediğiniz nesnenin bulunduğu layerın sağındaki, içi boş beyaz yuvarlak dairelerin sağ tarafına tıkladığınızda, layerda bulunan nesne seçili duruma gelir. Bu noktadan sonra, eğer maskı hareket ettirmek, maskelenmiş görselin yerini hareket ettirmek istemiyorsanız, maskı seçili hale getirip gerekli değişikliği yapabilirsiniz. Mask ile oynamak istemiyorsunuz ama, maskelenmiş görselin kadrajını beğenmediniz. Aynı şekilde, Group içinde görselin bulunduğu layerın sağ tarafına tıklayıp seçili hale getirdikten sonra büyütme, döndürme, hareket ettirme gibi düz fiziksel uygulamalar yapabilirsiniz. Toolboxda yer alan Direct Selection Tool aracıylada maskelenmiş görselin konumunda değişiklikler yapabilirsiniz.

Maskeleme tekniği açısından bu sıradan işlemin yanında, Photoshop Layer Masklarını andıran başka maskeleme teknikleri de mevcut.
Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap


Make Opacity Make
Görsele özel geçiş efektleri uygulayarak, Layer Mask tekniğinde olduğu gibi çalışan, çalışmanızın sınırlarını zorlayan bir özellik. Make Opacity uygulamasının hazırlık süreci Clipping Mask tekniğinde olduğu gibi, iki nesne üst üste gelmeyi, üste mask özelliğinin kullanılacağı bir nesne durmalı. Bu çalışma, maskı bir geçiş özelliği gibi kullanmaktadır. Yumuşak geçişlerin, görselleri bir birine kaynaştırmak istediğinizde, dikkat etmeniz gereken ayrıntılardan biri, Photoshopta olduğu gibi, Mask olarak kullanılacak nesnenin renkleri gri tonda ve gri degrade uygulanmış olması gerekmektedir. Bu durumda, örnek ekran fotoğrafında gördüğünüz gibi yapabilirsiniz.

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Daha sonra Transparency paletini açın...
Paletin sağ üst bölümünden açılır menüyü açın ve Make Opacity Mask seçeneğini seçin. Örnek çalışmada arka planda farklı bir renk kullandığımı göreceksiniz.

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap

Resim Ön İzlemesi, Tam Görünüm için Üye Olmalısınız veya Giriş Yapmalısınız!

Üye Ol veya Giriş Yap